در سالهای اخیر، ایران تلاشهای گستردهای برای افزایش همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه انجام داده است. این روند با توجه به تحولات اخیر در منطقه و جهان، اهمیت بیشتری یافته و میتواند فرصتهای جدیدی برای اقتصاد کشور ایجاد کند.
بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی وزارت امور اقتصادی و دارایی، حجم مبادلات تجاری ایران با کشورهای همسایه در شش ماهه نخست سال جاری به بیش از ۲۵ میلیارد دلار رسیده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، رشد ۱۵ درصدی را نشان میدهد.
وزیر امور اقتصادی و دارایی در نشست اخیر با فعالان اقتصادی، با اشاره به اهمیت توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه گفت: «ظرفیتهای بسیار زیادی برای افزایش همکاریهای اقتصادی با کشورهای منطقه وجود دارد که تاکنون از آنها به خوبی استفاده نشده است. ما باید با برنامهریزی دقیق و هدفمند، این ظرفیتها را فعال کنیم.»
مهمترین محورهای همکاری اقتصادی
همکاریهای اقتصادی ایران با کشورهای همسایه در چند محور اصلی متمرکز شده است:
- انرژی: صادرات نفت، گاز و برق به کشورهای همسایه یکی از مهمترین محورهای همکاری است. ایران با داشتن ذخایر عظیم نفت و گاز، میتواند نقش مهمی در تأمین انرژی کشورهای منطقه ایفا کند.
- حمل و نقل و ترانزیت: موقعیت جغرافیایی ایران به عنوان پل ارتباطی بین شرق و غرب و شمال و جنوب، فرصت مناسبی برای توسعه همکاریهای ترانزیتی فراهم کرده است.
- تجارت کالا: مبادله کالاهای مصرفی، صنعتی و کشاورزی بخش مهمی از روابط تجاری ایران با همسایگان را تشکیل میدهد.
- گردشگری: توسعه گردشگری بین ایران و کشورهای همسایه، به ویژه در زمینه گردشگری سلامت، میتواند منافع اقتصادی قابل توجهی برای کشور به همراه داشته باشد.
فرصتهای پیش رو
کارشناسان اقتصادی معتقدند که توسعه همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه میتواند فرصتهای زیر را برای اقتصاد ایران فراهم کند:
- کاهش آسیبپذیری در برابر تحریمها: گسترش روابط اقتصادی با کشورهای همسایه میتواند تأثیر تحریمهای بینالمللی بر اقتصاد ایران را کاهش دهد.
- افزایش صادرات غیرنفتی: همکاری با کشورهای همسایه، بازار مناسبی برای صادرات کالاهای غیرنفتی ایران فراهم میکند.
- جذب سرمایهگذاری خارجی: توسعه روابط اقتصادی میتواند به جذب سرمایهگذاری از کشورهای همسایه کمک کند.
- انتقال فناوری: همکاریهای اقتصادی میتواند زمینه انتقال فناوریهای جدید به کشور را فراهم کند.
«همکاری اقتصادی با کشورهای همسایه یک استراتژی برد-برد است که میتواند به رشد و توسعه اقتصادی همه کشورهای منطقه کمک کند.» - رئیس اتاق بازرگانی ایران
چالشها و موانع
با وجود فرصتهای فراوان، توسعه همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه با چالشهایی نیز روبرو است:
- مسائل سیاسی و امنیتی: تنشهای سیاسی و مسائل امنیتی در منطقه میتواند بر روابط اقتصادی تأثیر منفی بگذارد.
- زیرساختهای ناکافی: ضعف زیرساختهای حمل و نقل، بانکی و گمرکی، یکی از موانع اصلی توسعه همکاریهای اقتصادی است.
- موانع تعرفهای و غیرتعرفهای: وجود تعرفههای بالا و موانع غیرتعرفهای، تجارت با کشورهای همسایه را دشوار میکند.
- نبود استراتژی مشخص: فقدان یک استراتژی جامع و هماهنگ برای توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه، یکی دیگر از چالشهای موجود است.
راهکارهای پیشنهادی
کارشناسان اقتصادی برای غلبه بر چالشهای موجود و بهرهبرداری بهتر از فرصتها، راهکارهای زیر را پیشنهاد میکنند:
- تدوین استراتژی جامع برای توسعه همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه
- تقویت زیرساختهای حمل و نقل، بانکی و گمرکی
- کاهش تعرفهها و حذف موانع غیرتعرفهای
- تسهیل صدور روادید برای تجار و فعالان اقتصادی کشورهای همسایه
- ایجاد مناطق آزاد تجاری مشترک با کشورهای همسایه
- تقویت دیپلماسی اقتصادی و استفاده از ظرفیتهای سفارتخانهها برای توسعه روابط اقتصادی
به گفته رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، «توسعه همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه یکی از اولویتهای اصلی سیاستهای اقتصادی کشور در سالهای آینده خواهد بود و مجلس آماده است تا با تصویب قوانین لازم، این روند را تسهیل کند.»
با توجه به تحولات اخیر در اقتصاد جهانی و منطقهای، به نظر میرسد که افزایش همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه میتواند نقش مهمی در بهبود وضعیت اقتصادی کشور و کاهش آسیبپذیری در برابر فشارهای خارجی داشته باشد.
محمد احمدی
مطالب مرتبط
به نظر من توسعه همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه یک ضرورت است. ما باید از ظرفیتهای موجود در منطقه به خوبی استفاده کنیم. مقاله بسیار خوبی بود، ممنون از نویسنده.
ممنون از نظر شما. بله، کاملاً درست است. همکاریهای منطقهای میتواند فرصتهای زیادی برای اقتصاد کشور ایجاد کند.
مقاله جامع و کاملی بود. به نظر من یکی از مهمترین چالشهای پیش رو، مسائل بانکی و نقل و انتقال پول است که باید برای آن راهکارهای مناسبی پیدا کرد.
من به عنوان یک فعال اقتصادی که با کشورهای همسایه کار میکنم، میتوانم بگویم که ظرفیتهای بسیار زیادی برای همکاری وجود دارد، اما متأسفانه موانع بوروکراتیک زیادی هم وجود دارد که باید برطرف شود.